Hướng dẫn đầy đủ hộ kinh doanh từ 2026: Kê khai thuế, hóa đơn, doanh thu, tránh rủi ro pháp lý
Từ ngày 01/01/2026, chính sách thuế đối với hộ kinh doanh tại Việt Nam bước sang một giai đoạn hoàn toàn mới. Thuế khoán bị xóa bỏ, thay thế bằng cơ chế kê khai dựa trên doanh thu thực tế, dữ liệu hóa đơn và đối chiếu liên ngành.
Điều này tạo ra nhiều cơ hội minh bạch, nhưng cũng khiến không ít hộ kinh doanh nhỏ lẻ hoang mang vì chưa quen với cách làm mới. Bài viết này tổng hợp, phân tích và diễn giải lại toàn bộ quy trình theo sơ đồ quản lý hộ kinh doanh 2026, giúp bạn đọc chỉ cần đọc một lần là hiểu và áp dụng được.
1. Từ 2026: Hộ kinh doanh bắt buộc chuyển sang thuế kê khai
Theo định hướng quản lý thuế mới của Bộ Tài chính và dự thảo Nghị định hướng dẫn, từ năm 2026:
- Bỏ hoàn toàn hình thức thuế khoán
- 100% hộ kinh doanh, cá nhân kinh doanh chuyển sang cơ chế kê khai
- Quản lý thuế dựa trên doanh thu thực tế và dữ liệu điện tử
Điều này có nghĩa là: dù kinh doanh nhỏ hay lớn, cố định hay lưu động, bán online hay offline, hộ kinh doanh đều phải xác định rõ doanh thu của mình.
2. Phân loại hộ kinh doanh theo mốc doanh thu từ 2026
Đây là bước quan trọng nhất, vì mọi nghĩa vụ thuế đều xuất phát từ mốc doanh thu.
2.1. Doanh thu từ 500 triệu đồng/năm trở xuống
- Chỉ cần thông báo doanh thu thực tế với cơ quan thuế
- Thời hạn chậm nhất: ngày 31/01 hằng năm
- Không phải nộp thuế GTGT, không phải nộp thuế TNCN
Nhóm này được xem là nhóm kinh doanh rất nhỏ, Nhà nước tạo điều kiện tối đa để giảm áp lực thuế.
2.2. Doanh thu trên 500 triệu đến dưới 3 tỷ đồng/năm
- Phải kê khai thuế theo tháng hoặc theo quý
- Thuế tính trực tiếp trên doanh thu
- Không được trừ chi phí khi tính thuế
Ví dụ: hộ kinh doanh bán hàng hóa, thuế GTGT 1% + thuế TNCN 0,5%, tổng cộng 1,5% trên doanh thu.
2.3. Doanh thu từ 3 tỷ đến dưới 50 tỷ đồng/năm
- Kê khai theo quý
- Thuế GTGT vẫn tính theo tỷ lệ trên doanh thu
- Thuế TNCN tính theo lợi nhuận: doanh thu trừ chi phí hợp lệ
- Thuế suất TNCN dự kiến: 17%
Nhóm này bắt buộc phải có sổ sách, bảng kê, theo dõi chi phí để chứng minh lợi nhuận.
2.4. Doanh thu trên 50 tỷ đồng/năm
- Kê khai theo tháng
- Thuế TNCN tính 20% trên lợi nhuận
- Quản lý gần tương đương doanh nghiệp
3. Hóa đơn điện tử: khi nào bắt buộc, khi nào không
3.1. Doanh thu từ 1 tỷ đồng/năm trở lên
Bắt buộc sử dụng hóa đơn điện tử có mã của cơ quan thuế hoặc hóa đơn điện tử khởi tạo từ máy tính tiền có kết nối dữ liệu.
3.2. Doanh thu trên 500 triệu đến dưới 1 tỷ đồng
- Không bắt buộc sử dụng hóa đơn điện tử
- Được khuyến khích đăng ký nếu đủ điều kiện
- Nếu không đăng ký, khi cần xuất hóa đơn phải khai và nộp thuế trước từng lần phát sinh
4. Hộ kinh doanh có nhiều địa điểm kinh doanh
Từ 2026, hộ kinh doanh có nhiều cửa hàng:
- Khai thuế tập trung tại địa điểm kinh doanh chính
- Kê khai danh sách toàn bộ địa điểm với cơ quan thuế
- Hệ thống thuế tự động phân bổ doanh thu cho từng địa điểm
- Nộp thuế theo từng địa điểm
Điều này giúp tránh tình trạng chia nhỏ doanh thu để né nghĩa vụ thuế.
5. Tạm ngừng kinh doanh: phải thông báo
Nếu hộ kinh doanh tạm ngừng hoạt động:
- Phải làm thủ tục tạm ngừng với cơ quan đăng ký hoặc cơ quan thuế
- Trong thời gian tạm ngừng đúng quy định: không phải nộp hồ sơ khai thuế
- Nếu tạm ngừng không trọn kỳ: vẫn phải kê khai cho phần thời gian hoạt động
6. Điểm có lợi lớn cho hộ kinh doanh từ 2026
- Nâng ngưỡng không phải nộp thuế lên 500 triệu đồng/năm
- Giảm phụ thuộc vào ấn định thuế
- Dữ liệu hóa đơn giúp giảm tranh cãi với cơ quan thuế
- Hệ thống thuế tự động hỗ trợ lập tờ khai khi dùng hóa đơn điện tử
7. Vì sao nhiều hộ không trốn thuế vẫn bị phạt
Nguyên nhân phổ biến không phải do gian lận, mà do:
- Không đăng ký đúng ngay từ đầu
- Không thông báo tạm ngừng kinh doanh
- Thiếu sổ sách, thiếu dữ liệu chứng minh
- Làm theo thói quen cũ trong cơ chế quản lý mới
Từ 2026, dữ liệu ngân hàng, hóa đơn, sàn TMĐT, phần mềm bán hàng sẽ được đối chiếu chéo. Sai thủ tục cũng có thể bị xử phạt.
8. Lời khuyên cho hộ kinh doanh bước vào 2026
Hộ kinh doanh nên chủ động:
- Xác định đúng doanh thu thực tế
- Biết mình thuộc nhóm nào
- Chuẩn bị sổ sách phù hợp với quy mô
- Không chờ đến khi bị kiểm tra mới sửa
9. Khi nào nên nhờ tư vấn chuyên sâu
Bạn nên tìm đơn vị tư vấn khi:
- Doanh thu tiệm cận 500 triệu hoặc 3 tỷ
- Kinh doanh nhiều ngành nghề
- Bán đa kênh: cửa hàng, online, sàn TMĐT
- Muốn tối ưu thuế hợp pháp, tránh rủi ro
Để được tư vấn đúng theo luật 2026, bạn có thể liên hệ Dịch Vụ Kế Toán 247 tại https://dichvuketoan247.com để được phân tích cụ thể theo từng mô hình kinh doanh.
Không trốn thuế là chưa đủ. Từ năm 2026, hộ kinh doanh cần làm đúng cách, đúng quy trình, đúng ngay từ đầu. Hiểu luật sớm chính là cách rẻ nhất để tránh rủi ro và yên tâm làm ăn lâu dài.